Khi độc quyền công nghệ thách thức quyền của người dùng Việt

Câu hỏi về văn hóa tôn trọng người dùng và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam đang bỏ ngỏ

31/12/2025

Luật sư Luân

BÚT KÝ LUẬT SƯ

ton-trong-khach-hang

Zalo ép đồng ý điều khoản 15 trang: Khi độc quyền công nghệ thách thức quyền của người dùng Việt ⚖️📱

😠 Mấy ngày qua, việc ứng dụng Zalo (thuộc Tập đoàn VNG) đơn phương bắt buộc người dùng phải “Đồng ý tất cả” với bản cập nhật điều khoản dịch vụ dài hàng nghìn chữ để tiếp tục sử dụng đã gây ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ. Sự việc không chỉ phơi bày lối hành xử áp đặt của một nền tảng “quốc dân”, mà còn đặt ra câu hỏi sâu sắc về văn hóa tôn trọng người dùng và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam. 🤔

⛔ “Đồng ý hoặc không thể sử dụng: Cách thức gây tranh cãi 

Theo phản ánh của nhiều người dùng, khi mở ứng dụng, họ buộc phải đối mặt với màn hình “Cập nhật Điều khoản Dịch vụ” với nút bấm “Đồng ý tất cả” nổi bật. Vấn đề nằm ở độ dài và tính phức tạp của văn bản này. 📜 Một người dùng chia sẻ: “Với những dòng chữ bé tí trên điện thoại, bản thân tôi không thể đọc hết!”. 😵

😲 Vị này đã chuyển toàn bộ nội dung “Thỏa thuận sử dụng Zalo” sang file Word để kiểm tra và nhận thấy nó dài tới 7.437 chữ, tương đương 15 trang A4 và nội dung này chưa bao gồm “Thỏa thuận sử dụng MXH Zalo”. Với độ dài như vậy, tôi tin chắc rằng ngoại trừ các chuyên gia, luật sư, đại đa số người dùng đều không đọc và cũng không quan tâm. Họ chỉ bấm đồng ý theo thói quen để tiếp tục sử dụng, người dùng này nhận định. 🤷‍♂️

👨‍💼Điều đáng nói, chính sách này được áp dụng đồng loạt cho mọi đối tượng. Một người dùng có tài khoản Business với mức phí 1.990.000 đồng/năm cho biết: “Bản thân tôi không sử dụng Zalo miễn phí nhưng cũng bị đối xử chung với người dùng miễn phí... Đây là việc làm có dấu hiệu coi thường khách hàng của VNG”. 💢 Vì không bấm “Đồng ý”, ứng dụng Zalo của anh không thể sử dụng, gây gián đoạn liên lạc, ảnh hưởng đến công việc. ❌

Điều chỉnh muộn màng và làn sóng rời bỏ 📉🚶‍♂️

ℹ️ Trước làn sóng chỉ trích, đến ngày 31/12/2025, Zalo dường như có sự điều chỉnh. Thay vì màn hình bắt buộc, họ gửi một thông báo nội bộ nhẹ nhàng hơn. Tuy nhiên, với nhiều người, đặc biệt là giới chuyên môn, sự thay đổi này đã quá muộn và mang tính “biện minh”. ⏳ Họ nhận định, cách làm ban đầu của Zalo là một hành động đơn phương, tước đoạt quyền được thông tin, xem xét và lựa chọn của người dùng. 🚫

💔 Hệ quả là một làn sóng bất bình và tìm kiếm giải pháp thay thế đang diễn ra, đặc biệt trong giới luật sư và chuyên gia. Lòng tin đã bị tổn thương.

Bài học đắt giá: Pháp luật phải đi cùng văn hóa tôn trọng 🎓🤝

Sự cố này là một minh chứng rõ ràng cho thấy, việc tuân thủ pháp luật một cách hình thức là chưa đủ. Các doanh nghiệp công nghệ có ảnh hưởng lớn như Zalo cần có sự tham vấn sâu sắc từ đội ngũ pháp chế chuyên nghiệp, không chỉ giỏi luật mà còn phải am hiểu tinh thần pháp luật và văn hóa ứng xử Việt Nam. ⚖️🇻🇳

Người Việt coi trọng sự tôn trọng, sự công bằng. Một bản điều khoản dài dòng, phức tạp, được đưa ra dưới dạng “bắt buộc”, dù có thể “hợp đồng” về mặt kỹ thuật, lại đi ngược lại những giá trị văn hóa đó, dễ bị cảm nhận là sự ép buộc và coi thường. 😤

Là một Luật sư, tôi khuyến nghị, để xây dựng niềm tin bền vững, doanh nghiệp cần:

Thiết kế cơ chế đồng thuận minh bạch, thân thiện: Thông báo trước, tóm tắt thay đổi bằng ngôn ngữ dễ hiểu, cho phép thời gian xem xét và quyền lựa chọn thực sự.

Xây dựng điều khoản cân bằng: Bảo vệ lợi ích doanh nghiệp nhưng phải tôn trọng quyền lợi chính đáng của người dùng. ⚖️

Lấy văn hóa tôn trọng làm gốc: Trong kỷ nguyên số, tài sản lớn nhất là niềm tin. Cách hành xử có trách nhiệm, có văn hóa sẽ tạo ra lòng trung thành vững chắc. 💪

Khi người dùng cảm thấy bị đối xử bất công và bất lực, họ sẽ rời đi. 👋 Sự độc quyền về công nghệ chỉ là tạm thời, nhưng sự độc quyền về niềm tin mới là thứ khó xây dựng và dễ đánh mất nhất. Zalo và các nền tảng số khác cần nhớ rằng, phát triển bền vững phải bắt đầu từ việc tôn trọng từng người dùng. 🙏✨